Nederland |

De Oprichters

August en Marie Krogh
(1874-1949) (1874-1943)


De geschiedenis van Nordisk Insulinlaboratorium begon op een dag in de herfst van 1922, toen August en Marie Krogh na een bootreis in de Verenigde Staten aankwamen. August Krogh was hoogleraar aan de universiteit van Kopenhagen en had in 1920 de Nobelprijs voor de Fysiologie gekregen. Het echtpaar was in de VS op uitnodiging van onderzoekers van Yale University, die August Krogh hadden gevraagd in heel Amerika lezingen te geven over zijn medische onderzoek.

Op hun rondreis door de VS hoorde het echtpaar dagelijks berichten over mensen met diabetes die werden behandeld met insuline, een hormoon dat in 1921 was ontdekt door twee Canadese onderzoekers, Banting en Best. Marie Krogh was zeer geïnteresseerd in deze behandeling. Zij was arts en in 1914 als vierde Deense vrouw afgestudeerd in de geneeskunde. Ze werkte als onderzoeker met een eigen medische praktijk en had veel patiënten met diabetes type 1. Zelf had Marie Krogh diabetes type 2. Het was Marie die haar man voorstelde contact op te nemen met de Universiteit van Toronto, waar het eerste levensreddende insuline-extract was geproduceerd.

 

Toestemming om insuline te maken

Tijdens hun verblijf in de VS schreef August Krogh een brief aan professor Macleod, het hoofd van het instituut in Toronto waar voor het eerst een insuline-extract was geproduceerd.

De brief werd goed ontvangen en na een ontmoeting in Toronto keerde het echtpaar in december 1922 terug naar Kopenhagen met toestemming om het belangrijke insuline in Scandinavië te produceren en verkopen. August Krogh richtte de onderneming Nordisk Insulinlaboratorium op in samenwerking met de Deense arts Hans Christian Hagedorn, en met financiële ondersteuning van de Deense farmaceut August Kongsted.

 

Hans Christian Hagedorn
(1888-1971)


Marie Krogh schreef in een brief uit de VS aan haar collega in Kopenhagen, dr. Hans Christian Hagedorn, die samen met apotheker Norman Jensen een zeer nauwkeurige methode had ontwikkeld voor het opmeten van de bloedglucose: ‘Aangezien ik geloof dat u ... geïnteresseerd zult zijn in dit preparaat, heb ik mijn echtgenoot overgehaald om naar dr. Macleod in Toronto te schrijven en hem te vragen of het mogelijk is de bereidingswijze te krijgen, zodat u er in Denemarken mee kunt experimenteren.’ Hagedorn vond het een goed idee.

De eerste  insuline 

Zodra het echtpaar Krogh was teruggekeerd in Kopenhagen, besloten Krogh en Hagedorn dat er eerst omvangrijk onderzoek nodig was. De eerste experimenten werden uitgevoerd in het huis van Hagedorn en het instituut van Krogh, het Laboratorium van Zoöfysiologie, en al vrij snel daarna, op 21 december 1922, lukte het de mannen een kleine hoeveelheid insuline uit de alvleesklier van een rund te extraheren. Krogh en Hagedorn waren opgewonden. In de lente van 1923 werden de eerste patiënten behandeld met insuline die door Krogh en Hagedorn was geproduceerd.

Hagedorn gaf zijn werk als arts op om de leiding op zich te nemen van het laboratorium, dat de naam Nordisk Insulinlaboratorium kreeg. In diezelfde tijd begonnen ze ook met de verkoop van het eerste Scandinavische insulineproduct. Het bedrijf Nordisk Insulinlaboratorium was nu werkelijkheid geworden en 1923 wordt nu gezien als het jaar waarin Novo Nordisk is opgericht.

Eredoctoraat

In de daaropvolgende decennia was Hagedorn steeds toonaangevend bij innovaties op het gebied van diabetes. In 1932 richtten hij en August Krogh het prestigieuze Steno Memorial Hospital op, een onderzoeks- en behandelcentrum voor mensen met diabetes. In 1936 ontdekten hij en Norman Jensen protamine, een stof die de werking van insuline kon verlengen; de ontdekking werd ontvangen als een sensatie.

Protamine werd later toegevoegd aan een insuline waaraan de naam Hagedorn werd gegeven: Neutraal Protamine Hagedorn, of NPH-insuline, ontwikkeld in het Nordisk Insulinlaboratorium in 1946. En in 1978 werd ook een onderzoeksfaciliteit in het Steno Memorial Hospital naar hem vernoemd: Het Hagedorn Onderzoekslaboratorium.

Om de 50ste verjaardag van de ontdekking van insuline te markeren, ontvingen Hagedorn en een aantal andere wetenschappers een eredoctoraat van de Universiteit van Toronto, waar insuline in 1921 was ontdekt. Hagedorn overleed in 1971 - voordat hij het eredoctoraat in ontvangst kon nemen.

 

August Kongsted
(1870-1939)

De apotheker August Kongsted, eigenaar van de farmaceutische onderneming Lovens kemiske Fabrik (Leo Farmaceutische Producten) verstrekte de financiële steun die het mogelijk maakte om het Nordisk Insulinlaboratorium op te richten in 1923.

Hij werd in december 1922 benaderd door August Krogh en Hans Christian Hagedorn, die geld nodig hadden om insuline-onderzoek te doen. Kongsted bood aan voor het onderzoek te betalen en hen te helpen met het starten van de productie. In ruil daarvoor vroeg hij hen hun eerste insulineproduct de naam Leo te geven - het Latijnse woord voor leeuw. Er werd begonnen met experimenten en in het voorjaar van 1923 konden Krogh en Hagedorn de Insuline Leo, het eerste insulineproduct in Scandinavië, op de markt brengen. De onderneming werd als een onafhankelijke instelling opgezet in 1924, en Kongsted maakte samen met Hagedorn en Krogh deel uit van de directie. 

 

Harald and Thorvald Pedersen
(1887-1961) (1887-1966)

Toen Krogh en Hagedorn in 1923 begonnen met de productie van insuline bij Nordisk, besloten ze dat Harald Pedersen de aangewezen persoon was om de machines te ontwerpen die zij nodig hadden voor de insulineproductie. Harald Pedersen, die oorspronkelijk smid was en later machinist, was een buitengewoon getalenteerd uitvinder. Nadat hij bij een ongeval op het werk een oog had verloren, had hij een aantal jaren voor Krogh gewerkt als hoofd van de technische werkplaats van het Laboratorium voor Zoöfysiologie. Haralds broer, Thorvald Pedersen, was farmaceut in dienst van de Deense onderneming Dansk Soyakagefabrik toen hij in het najaar van 1923 door Nordisk werd ingehuurd om de chemische processen rond insulineproductie te analyseren. Het werk van de twee broers voor Nordisk duurde echter niet heel lang. Thorvald Pedersen kon niet goed opschieten met Hagedorn en in april 1924 kwam het tot een uitbarsting en ontsloeg Hagedorn hem. Uit loyaliteit met zijn broer besloot Harald Pedersen om zijn ontslag in te dienen bij Krogh, hoewel hij met plezier voor hem werkte.


De broers beginnen voor zichzelf

De broers besloten om te proberen zelf insuline te produceren. De broers vormden een goed team en in het voorjaar van 1924 slaagden ze erin om een stabiel, vloeibaar insulineproduct te vervaardigen dat ze Insulin Novo noemden. Rond die tijd ontwierp Harald Pedersen bovendien een speciale injectiespuit – de Novo Injectiespuit – waarmee patiënten zichzelf de juiste dosis insuline konden toedienen. De producten waren klaar om in de handel te worden gebracht, maar de broers betwijfelden of zij de marketing zelf ter hand konden nemen. Ze namen dan ook contact op met Nordisk om tot een samenwerking te komen. Maar Krogh en Hagedorn wezen dit aanbod af en de broers besloten om het alleen te doen.

De broers noemden hun bedrijf Novo Terapeutisk Laboratorium, en op 16 februari 1925 stuurden zij Deense apothekers een brief waarin zij hen lieten weten dat Insulin Novo en de Novo Injectiespuit nu verkrijgbaar waren. Die datum wordt nu gezien als de oprichtingsdatum van Novo.